نسخه قابل چاپ

ارسال توسط ايميل به دوستان

[]

گفتگو با پولاد اسماعيلي‌ شروه‌خوان‌ پرآوازه‌ي‌ خورموجي‌:اگر غم‌ اندکي‌ بودي‌ چه‌ بودي‌

اشاره‌: شروه‌، آواز غمگنانه‌ و سوزناکي‌ست‌ که‌ در مايه‌ي‌ دشتي‌ و به‌ صورت‌ منفرد توسط شروه‌خوانان‌ اجرا مي‌شود. اشعار شروه‌ از دل‌ بر مي‌خيزد و لاجرم‌ بر دل‌ نيز مي‌نشيند. به‌ گفته‌ي‌ دکتر سيدجعفر حميدي‌ درکتاب‌ >آينه‌ي‌ شروه‌سرايي‌<، هنر شروه‌خواني‌ يا فايزخواني‌ در حوزه‌ي‌ جغرافيايي‌ منطقه‌ي‌ بوشهر سابقه‌اي‌ بيش‌ از يکصد سال‌ دارد. از قديم‌ الايام‌ مسايل‌ اجتماعي‌، دلتنگي‌ها و مشکلات‌ روزمره‌ي‌ مردم‌ درقالب‌ شروه‌ بيان‌ مي‌شده‌ است‌. حتا کشاورزان‌ در محل‌ کار خود (کارزار) از اين‌ هنر غافل‌ نبوده‌ و براي‌ خود درنگه‌ مي‌کردند. در اين‌ ميان‌ شهرستان‌ دشتي‌ که‌ هميشه‌ به‌ هنر، ادب‌ و فرهنگ‌ شهره‌ بوده‌، در اين‌زمينه‌ نيز سرآمد بوده‌ و هماره‌ شروه‌سرايان‌ بزرگي‌ را در خود داشته‌ که‌ هر کدام‌ نقش‌ مؤثري‌ در پيش‌برد و معرفي‌ اين‌ هنر بزرگ‌ داشته‌اند.
از جمله‌ کساني‌ که‌ طي‌ چند سال‌ اخير زحمات‌ فراواني‌ در اين‌ راستا کشيده‌اند، مي‌توان‌ به‌ پولاد اسماعيلي‌ اشاره‌ کرد.
در اين‌ گفتگو مقابل‌ مردي‌ نشسته‌ايم‌ که‌ صداي‌ به‌ ياد ماندني‌اش‌ چنان‌ دل‌نشين‌ بود که‌ مشتاقان‌ فراواني‌ را به‌ سوي‌ سالن‌هاي‌ برگزاري‌ شب‌ شروه‌ مي‌کشاند. در واقع‌ محال‌ است‌ از شروه‌ سخني‌ به‌ ميان‌ آيد،ولي‌ نام‌ ايشان‌ در اذهان‌ تداعي‌ نگردد. اما متأسفانه‌ مدتي‌ است‌ که‌ از ايشان‌ در محافل‌ شب‌ شروه‌ خبري‌ نيست‌ و علت‌ چنين‌ است‌ که‌ وي‌ مدتي‌ است‌ به‌ سختي‌ بيمار بوده‌ و قادر به‌ شروه‌خواني‌ نمي‌باشد. به‌همين‌ بهانه‌ به‌ ديدن‌ ايشان‌ رفته‌ و پاي‌ صحبت‌ وي‌ نشستيم‌ که‌ ماحصل‌ اين‌ گفتگو پيش‌ روي‌ شماست‌:
- لطفا خودتان‌ را معرفي‌ کنيد.
ج بنده‌ پولاد اسماعيلي‌ هستم‌، ساکن‌ شهر خورموج‌ و شاغل‌ در واحد آموزش‌ اداره‌ي‌ آموزش‌ و پرورش‌ شهرستان‌ دشتي‌.
- چه‌ شد که‌ به‌ شروه‌خواني‌ روي‌ آورديد؟
ج استعدادهاي‌ هر فرد که‌ به‌ صورت‌ بالقوه‌ در ذات‌ او نهفته‌ است‌ کم‌کم‌ با مهيا شدن‌ بستر لازم‌، شکوفا مي‌گردد. شروه‌خواني‌ نيز در فرد به‌ واسطه‌ي‌ مسئله‌اي‌ که‌ مي‌تواند جرقه‌اي‌ محسوب‌ شود خود را بروز مي‌دهدو مضافا اين‌که‌ وقتي‌ اين‌ هنر در ميان‌ مردم‌ هم‌ پرطرفدار باشد انگيزه‌ي‌ شروه‌خوانان‌ در راه‌ تداوم‌ اين‌ کار مضاعف‌ مي‌شود.
- از چه‌ سالي‌ عملا شروع‌ به‌ شروه‌ خواندن‌ کرديد و در اولين‌ شب‌ شروه‌اي‌ که‌ شرکت‌ کرديد چه‌ سالي‌ و کجا بود؟
ج حدودا سال‌ 65 بود که‌ از سوي‌ سازمان‌ تبليغات‌ اسلامي‌ بوشهر دعوت‌ شديم‌ و به‌ مناسبت‌ دهه‌ي‌ فجر در سالن‌ جهاد سازندگي‌ به‌ مدت‌ چند شب‌ مراسمي‌ برگزار کرديم‌ که‌ به‌ علت‌ استقبال‌ گسترده‌ي‌ مردم‌ وکمبود جا در شب‌هاي‌ بعد، اين‌ مراسم‌ در سالن‌ سينما بهمن‌ برگزار گرديد.
- آقاي‌ اسماعيلي‌، الگوي‌ شما در شروه‌خواني‌ چه‌ کسي‌ بوده‌ و تاکنون‌ چند کاست‌ به‌ بازار عرضه‌ نموديد؟
ج الگوي‌ من‌ مرحوم‌ محمدحسين‌ قايدي‌ (عامو حسين‌) بود. البته‌ سبکي‌ که‌ حقير مي‌خوانم‌ تقليدي‌ نيست‌ ولي‌ به‌ سبک‌ عامو حسين‌ هم‌ مي‌خوانم‌. تا کنون‌ در 6 کاست‌ خوانده‌ام‌.
- مي‌توانيد احساس‌ خود را در زماني‌ که‌ شروه‌ مي‌خوانيد براي‌ ما بگوييد؟
ج بدون‌ تمرکز و حس‌ لازم‌ نمي‌تواني‌ خوب‌ اجرا کني‌. مثلا ما در مراسم‌ عزاداري‌ که‌ مي‌رويم‌ هنگامي‌ که‌ مي‌خوانيم‌، حتا اجراي‌ شروه‌ بر روي‌ خودمان‌ هم‌ اثر کرده‌ و غمگين‌ شده‌ايم‌.
- مي‌توانم‌ بپرسم‌ چرا چهره‌ي‌ پولاد اسماعيلي‌ هميشه‌ غمگين‌ است‌؟ آيا دليل‌ خاصي‌ دارد؟
ج شايد به‌ اين‌ دليل‌ باشد که‌ شعرهايي‌ که‌ ما مي‌خوانيم‌ اکثرا دو بيتي‌هاي‌ مفتون‌، فايز و باباطاهر بوده‌ که‌ همگي‌ سوزناک‌ و داراي‌ مضاميني‌ چون‌ شکوه‌ از روزگار، گله‌ از پيري‌، ياد جواني‌، فراق‌ ياران‌ و... هستندکه‌ هم‌ بر روي‌ مخاطب‌ و هم‌ روي‌ خودم‌ اثر مي‌گذارد و باعث‌ شده‌ تا اين‌ حد چهره‌ام‌ غمگين‌ جلوه‌ کند.
- شما حدودا دو سال‌ پيش‌ در سفري‌ که‌ به‌ فرانسه‌ داشتيد در آن‌جا نيز يک‌ اجرا داشته‌ايد. اگر ممکن‌ است‌ در اين‌ خصوص‌ توضيح‌ دهيد.
ج بنده‌ به‌ عنوان‌ نماينده‌ي‌ شروه‌خوانان‌ استان‌ به‌ همراه‌ يک‌ گروه‌ 5 نفره‌ متشکل‌ از نوازندگان‌ ني‌انبان‌، سنج‌ و دمام‌ که‌ عرف‌ موسيقي‌ سنتي‌ و محلي‌ استان‌ بوشهر بوده‌ به‌ کشور فرانسه‌ سفر کرده‌ و چند برنامه‌ درشهر پاريس‌ اجرا کرديم‌ که‌ استقبال‌ ايرانيان‌ مقيم‌ فرانسه‌ و همچنين‌ خارجي‌ها بسيار چشم‌گير و دور از ذهن‌ بود. آنها در اين‌ زمينه‌ بسيار تحقيق‌ و تفحص‌ داشتند که‌ بدانند شروه‌ چيست‌، ني‌انبان‌ چيست‌،سنج‌ چيست‌ و در اين‌ راستا خارجي‌ها را خيلي‌ علاقه‌مند به‌ فرهنگ‌ موسيقي‌ سنتي‌ استان‌ بوشهر ديدم‌. آن‌ها محققيني‌ داشتند که‌ به‌ صورت‌ تخصصي‌ به‌ اين‌ مقوله‌ مي‌پرداختند.
- آخرين‌ شب‌ شروه‌اي‌ که‌ در آن‌ شرکت‌ داشتيد کجا و به‌ چه‌ مناسبت‌ برگزار گرديد؟
ج در بهمن‌ ماه‌ سال‌ گذشته‌ در جزيره‌ي‌ خارگ‌ به‌ مناسبت‌ دهه‌ي‌ فجر بود. البته‌ در سال‌ گذشته‌ يک‌ جلسه‌ شب‌ شروه‌ نيز در شهر خورموج‌ به‌ مناسبت‌ بزرگ‌داشت‌ قربانيان‌ زلزله‌ي‌ بم‌ برگزار گرديد که‌ بنده‌ در آن‌جاشرکت‌ نموده‌ اما به‌ علت‌ بيماري‌ نتوانستم‌ بخوانم‌.
- آقاي‌ اسماعيلي‌، چه‌ بيماري‌ باعث‌ شده‌ که‌ شما ديگر نخوانيد و از کي‌ متوجه‌ آن‌ شديد؟
ج (سر را به‌ زير مي‌اندازد، کمي‌ مکث‌ مي‌کند و با بغض‌ زمزمه‌ مي‌کند): >اگر دردم‌ يکي‌ بودي‌ چه‌ بودي‌ / اگر غم‌ اندکي‌ بودي‌ چه‌ بودي‌ / به‌ بالين‌ام‌ طبيبي‌ يا حبيبي‌ / اگر از اين‌ دو يکي‌ بودي‌ چه‌ بودي‌<.
خدمت‌ شما بگويم‌ دو سه‌ سالي‌ بود که‌ در فصل‌ زمستان‌ دچار حساسيت‌ شده‌ و سرفه‌هاي‌ شديدي‌ مي‌کردم‌ که‌ با مصرف‌ دارو در اواخر زمستان‌ و اوايل‌ بهار بهبود مي‌يافتم‌. تا اين‌که‌ در سال‌ گذشته‌ اين‌ بيماري‌حادتر شد، به‌ طوري‌ که‌ در فصل‌ تابستان‌ نيز گريبان‌گيرم‌ بود. پس‌ از مراجعه‌ به‌ پزشک‌ متخصص‌، ايشان‌ تشخيص‌ دادند که‌ بر اثر حساسيت‌ شديد،بيماري‌ به‌ تنگي‌ نفس‌ (آسم‌) تبديل‌ شده‌ است‌.
- اکنون‌ با مراجعه‌ به‌ پزشک‌ متخصص‌، وضعيت‌ شما چگونه‌ است‌؟
ج متأسفانه‌ در ابتدا به‌ دليل‌ مصرف‌ داروهاي‌ تجويز شده‌ که‌ همه‌ي‌ آنها داروهاي‌ قوي‌ بودند از ناحيه‌ي‌ معده‌ نيز دچار ناراحتي‌ شده‌ام‌ که‌ مجددا به‌ پزشک‌ مراجعه‌ کرده‌ و داروهاي‌ قبلي‌ را عوض‌ نمودم‌. اکنون‌ نيزتقريبا ماهي‌ يک‌بار مي‌بايست‌ به‌ پزشک‌ مراجعه‌ کنم‌ و همين‌طور با بيماري‌ دست‌ به‌ گريبان‌ام‌. اين‌ را هم‌ بايد اضافه‌ کنم‌ از دو ماه‌ پيش‌ به‌ اين‌ طرف‌ از ناحيه‌ي‌ بيني‌ نيز دچار مشکل‌ شده‌ام‌ که‌ بعد از مراجعه‌ به‌پزشک‌، ايشان‌ عنوان‌ نمودند که‌ سينوزيت‌ داريد به‌ هر حال‌ بيماري‌ در بدن‌ ما مانده‌ و هر روز بيشتر و حادتر مي‌شود. اخيرا از ناحيه‌ي‌ سينه‌ نيز دچار درد مي‌باشم‌ و مجبورم‌ شبانه‌روز از ماسک‌ استفاده‌ کنم‌، حتاشب‌ها در هنگام‌ خوابيدن‌ علاوه‌ بر ماسک‌ مي‌بايست‌ از هدبند نيز استفاده‌ کنم‌ و به‌ اين‌ ترتيب‌ شب‌ و روز در آتش‌ بيماري‌ مي‌سوزم‌.
>شب‌ آمد باز مشتاق‌ حضورم‌ / کنم‌ ياد رفيق‌ گشته‌ دورم‌ / نسوزد هيچ‌ عاشق‌ مثل‌ فايز / خميرآسا گرفتار تنورم‌<.
تا جايي‌ که‌ به‌ ناچار بايد ساک‌ داروي‌ام‌ را همه‌جا با خود حمل‌ کنم‌.
- در خصوص‌ هزينه‌هاي‌ درمان‌ خود قدري‌ توضيح‌ دهيد. چه‌ توقعي‌ از مسؤولين‌ داريد؟
ج هزينه‌هاي‌ درمان‌ را خودم‌ متقبل‌ شده‌ام‌ ولي‌ جا دارد از همين‌ موقعيت‌ استفاده‌ کرده‌ و خالصانه‌ از حسن‌ نيت‌ استاندار دل‌سوز استان‌ تشکر نموده‌ که‌ هيأتي‌ را متشکل‌ از مسؤول‌ دفتر استاندار، رئيس‌ مرکز بنيادايران‌شناسي‌ شعبه‌ي‌ بوشهر، بخشدار مرکزي‌ دشتي‌ و بخشدار کاکي‌ به‌ عيادت‌ اينجانب‌ فرستاده‌ که‌ مراتب‌ سپاس‌ خود را از تک‌تک‌ آنها به‌ جا مي‌آورم‌، همچنين‌ از فرماندار و رئيس‌ اداره‌ي‌ فرهنگ‌ و ارشادشهرستان‌ دشتي‌، شهردار خورموج‌، معاون‌ سياسي‌ و امنيتي‌ استانداري‌ بوشهر، مدير کل‌ امور اجتماعي‌ استانداري‌ و آقاي‌ عالي‌حسيني‌ که‌ در اين‌ زمينه‌ پي‌گيري‌هاي‌ لازم‌ را انجام‌ داده‌اند، صميمانه‌ تشکرمي‌کنم‌. انتظاري‌ که‌ از بزرگ‌واران‌ دارم‌ همين‌ بس‌ که‌ حضور آنها باعث‌ تقويت‌ روحيه‌ام‌ گرديد. چون‌ فرد بيمار نه‌ تنها جسم‌، بل‌که‌ روح‌اش‌ نيز بيمار است‌ و با حضور ايشان‌ بنده‌ شاد و خرسند گشته‌ و مي‌توان‌گفت‌ که‌ حقيقتا از شدت‌ بيماري‌ام‌ کاسته‌ شده‌ است‌. انتظار دارم‌ که‌ از اين‌ پس‌ نيز حقير را فراموش‌ نکنند.
- با توجه‌ به‌ وضعيت‌ بيماري‌ خود که‌ تشريح‌ نموديد آيا احتمال‌ دارد پولاد اسماعيلي‌ مجددا به‌ جمع‌ شروه‌خوانان‌ بازگردد و مشتاقان‌ او دوباره‌ صداي‌اش‌ را بشنوند؟
ج والله‌ دلم‌ مي‌خواهد و نااميد نيستم‌. اميدوارم‌ با دعاي‌ خير مردم‌ و لطف‌ خداوند متعال‌ شفا يافته‌ و مجددا بتوانم‌ در خدمت‌ مردم‌ و دوستان‌ باشم‌. چند روز پيش‌ که‌ در اين‌ فکر بودم‌ که‌ ديگر نمي‌توانم‌ بخوانم‌ خودنيز آن‌قدر دلگير شدم‌ که‌ لحظاتي‌ گريستم‌. (سپس‌ اين‌ شعر را زمزمه‌ مي‌کند): >شبي‌ پنهان‌ به‌ دل‌ کردم‌ سؤالي‌ / که‌ از هجران‌ خوبان‌ در چه‌ حالي‌ / بگفتا فايزا هجران‌ مرا کشت‌ / شوم‌ زنده‌ اگر جويم‌ وصالي‌<.
- در پايان‌ اگر صحبت‌ خاصي‌ داريد بفرماييد؟
ج در فرجام‌ کلام‌ از همه‌ي‌ عزيزاني‌ که‌ در طول‌ مدت‌ بيماري‌ تاکنون‌ به‌ بنده‌ اظهار محبت‌ نموده‌ همچنين‌ از شما خبرنگاران‌ که‌ رسالت‌ مهم‌ اطلاع‌رساني‌ و معرفي‌ اين‌ هنر را به‌ دوش‌ مي‌کشيد و نشريه‌ي‌ وزين‌>نسيم‌ جنوب‌< که‌ هنوز به‌ يادم‌ هستند کمال‌ تشکر و امتنان‌ را دارم‌. از ساير رسانه‌ها خصوصا صدا و سيما نيز انتظار مي‌رود که‌ در معرفي‌ بيشتر اين‌ هنر مردم‌پسند همچون‌ گذشته‌ تلاش‌ نمايند. پيام‌ من‌ به‌مردم‌ شريف‌ اين‌ است‌ که‌ دوست‌شان‌ دارم‌ و اميدوارم‌ که‌ دعاي‌ خيرشان‌ را از من‌ دريغ‌ نفرمايند تا بتوانم‌ بار ديگر در خدمت‌شان‌ باشم‌.
>باز مي‌آيد پرستو نغمه‌خوان‌ / باز مي‌سازد در اين‌جا آشيان‌<