نسخه قابل چاپ

ارسال توسط ايميل به دوستان

[محمدجوادغریبی]

واکاوی علل و عوامل عدم توسعه شهرستان دشتی در گفتگو با فرزندان دشتی: توسعه، گفتمان غالب مردمان شهرستان دشتي نیست

واکاوی علل و عوامل عدم توسعه شهرستان دشتی در گفتگو با فرزندان دشتی: توسعه، گفتمان غالب مردمان شهرستان دشتي نیست

محمدجوادغریبی : جغرافیای فرهنگ شهرستان دشتی از دیرباز تجلیگاه بزرگ مردانی بوده است که هرکدام ستاره ای درخشان در آسمان علم، ادب و اخلاق جنوب محسوب میشدند. خطه ای که در تربیت فرزانگان و شخصیت های تاثیرگذار در عرصه زهد و تقوا زبانزد خاص و عام بوده است. نگاهی به تاریخ سراسر آموزنده وسترگ دشتی حاکی از آن است که شهرستان دشتی در ادوارمختلف تاریخ نقشی عزت آفرین در جنوب کشور ایفا نموده است و نام شامخ شهرستان دشتی همواره تداعی کننده انسانهای فکور، فخیم، حلیم و خلیق بوده است. ولی شوربختانه امروزه با گذشت زمان شاهد هستیم که جایگاه بلامنازع دشتی درعرصه علم وفرهنگ دچار افت و رکود شده است و درعین حال شهر خورموج که مرکز شهرستان دشتی قلمداد میگردد و چند ده سال است که واژه «شهر»را یدک میکشد از بدیهی ترین و ابتدایی ترین امکانات شهری محروم مانده است.  بی شک رونمایی از شاکله امروز شهرستان دشتی وشهر خورموج معلول دلایل معتنابهی بوده که آسیب شناسی نشده است. شهری که فاقد هرگونه زیرساخت شهری میباشد و شهرستانی که توسعه آن از پاردایم خاصی تاسی نمی نماید!

در همین خصوص نظرات تنی چند از فرزندان دشتی را در این نوشتار- که قبلا در پایگاه خبری تحلیلی جویا نیوز بارگزاری شده است- مرور می کنیم:

دکتر عبدالمجید مصلح (عضو هئیت علمی دانشگاه خلیج فارس)معتقد است: برای ریشه یابی علل توسعه یافتگی و یا توسعه نیافتگی، می بایست دلایل را در دو سطح فرهنگ و ساختارها جستجو کرد و بحث جامع برای تبیین علل توسعه نیافتگی نیازمند تحلیل مجموعه عوامل است که سعی می شود بر اساس ادبیات علمی مرتبط بخشی از عوامل توسعه نیافتگی که البته برای هر منقطه جغرافیایی صادق است، تحلیل و تبیین شود.

 ابتدا باید اشاره کرد که طرح موضوع "علل عدم توسعه یافتگی شهرستان" خود مبتنی بر این پیش فرض است که "شهرستان دشتی توسعه یافته نیست". البته دفاع از این گزاره چندان هم سخت نیست. ولی طرح این موضوع و بررسی آن نیازمند توافق مشترک روی این پیش فرض است. مجموعه شاخص های شهرستان در زمینه درآمد سرانه ساکنین، وضعیت اشتغال و بیکاری در سطح شهرستان، سطح خدمات در شهرستان، وضعیت صنعتی و کشاورزی شهرستان همه و همه موید عقب ماندگی مفرط شهرستان هستند.

به طور طبیعی با پذیرش این سطح پیشرفت، نتیجه گیری و قضاوت در خصوص بسیاری از ویژگی های فرهنگی به صورت نادیده و بدون هرگونه مطالعه میدانی و بر اساس پیشینه مطالعات جهانی امکان پذیر است.

برای مثال بدون هیچ تامل و بررسی می توان نتیجه گرفت که فرهنگ کار و تلاش در این شهرستان، استان و یا چنین کشوری دچار مشکل است؛ انگیزه پیشرفت خواهی و موفقیت طلبی مردمان پایین است؛ فرهنگ تعلق و ویژگی های عاطفی مردمان چنین مناطقی دچار اشکال است؛ تقدیرگرایی منفی در چنین مناطقی رواج دارد؛ توسعه، گفتمان غالب مردمان این مناطق نیست؛ قناعت گرایی به صورت منفی در این مناطق رایج است؛ ثروت گرایی عقلانی و مشروع چندان تشویق نمی شود؛ کارآفرینی اهمیت بالایی ندارد و کارآفرینان از حرمت و جایگاه اجتماعی بالایی برخوردار نیستند؛ مردم مسوولیت پذیری نیستند و گفتمان "به من چه!!" و "کلاه خودت رو بگیر که باد نبره" کاملا در جریان است؛ تنها انتظاراتی که از مدیران خود دارند، انتظارات عاطفی و احساسی است و نه انتظارات توسعه ای؛ به هیچ وجه از رفتار رقابتی و برتری جویی محلی و شخصی برخوردار نیستند و به راختی صحنه را به نفع رقیب رها می کنند.

مردمان این مناطق کم خواه، قانع در خواستن، دارای آرزوها و آرمان های کوچک، رویکرد اقتصادی آنها مبتنی بر معیشت است و نه تولید ثروت، منفعلند، هدف گذران امروز است و چو فردا بیاید فکر فردا کنند. فکر می کنند توسعه چیزی است که باید به آنها داه شود و نه این که برای رسیدن به توسعه باید تلاش کرد و توسعه را به دست آورد.

سید محمدرضا هاشمی زاده،شاعر و فرهنگی صاحب قلم شهرستان داشته نیز تاکید دارد: تکریم و نکوداشت بزرگان علم و ادب گذشته کار شایسته ای است. اما این بدان معنا نباید باشد که به کلی خط بطلان بر نام و تلاش های اهل قلم زنده و در قید حیات بکشیم و حتی در پاسخ سلامشان هم با اکراه عمل کنیم. هیاهو بر سر فرهیختگان گذشته و نادیده انگاشتن داشته های فعلیمان در جهان اندیشه و سپس شرکت هزار نفری در تشییع جنازه آنها از طرف مردم و بخصوص مسئولان محترم نوشدارو پس از مرگ سهراب است. که نه بر مرده بر زنده باید گریست..

ما مردم بوشهر و بالاخص دشتی هرچند به مهمان نوازی شهره ی آفاقیم، اما با تکیه بر داشته های هنری و علمی خودمان در مراسمات گوناگون رسیدن به استقلال فرهنگی است. دعوت چند میلیونی و هزینه های سر سام آور جهت  مراسمات مذهبی – ادبی – هنری و دعوت از چهره های خارج از استان و شهرستان کمترین نتیجه اش عدم استقلال فرهنگی و اجتماعی و سیاسی و نادیده  انگاشتن و خط بطلان کشیدن بر تمام داشته هایی است که خودمان در مقابل دیگران به آن افتخار می کنیم. ما در زمینه های علمی – ادبی – قرآنی  سرآمد همه نقاط کشوریم و چراغی که به خانه رواست به مسجد حرام است.

 مهندس علیرضا چمکوری (رئیس مجمع متخصصین ایران شاخه ی بوشهر) خاطر نشان می کند: شهرستان دشتی از دیرباز و با داشتن عقبه ای از مردان بزرگ و سترگ، در بخش های مختلف از جمله فرهنگی همواره بعنوان دیاری که مهد فرهنگ و علم بوده، کانون توجه اندیشمندان محسوب می شده است.

وی در ادامه می افزاید: این شهرستان دارای پتانسیل های درخور توجه ای می باشد که لازم است به نحو مطلوب و صحیح مورد توجه قرار گرفته و با هدایت آن توسط یک مدیریت متمرکز، بستر لازم جهت استفاده حداکثری از این توا نمندی مدنظر قرار گیرد.

آنچه که واضح و مبرهن است متاسفانه تاکنون خواسته یا ناخواسته اراده و تصمیمی در جهت تحقق موارد مذکور به طور جدی وجود نداشته و همواره با بیان روشها و راه حل های کلیشه ای و نخ نما شده تبدیل به یک ابزار خاص جهت تامین مقاصدی تعیین شده، گردیده است. به عبارت دیگر عدم توجه مناسب و پرداختن به مسائلی که در حاشیه مطرح می شود از آن موضوعی با محوریت فرعی ساخته است.

اگر عوامل تاثیر گذار در توسعه یک دیار را با دقت بیشتری بازنگری نماییم، مشاهده می شود در شهرستان دشتی این عوامل عنوان مجهولات  مسئله مطرح است.

خلاصه اینکه هیچ شهری توسعه نمی یابد مگر اینکه عزم و اراده ای جدی در عقبه آن وجود داشته باشد و این مهم میسر نمی شود جز با عزم و اراده ای همگانی که نمود آن باید در رفتار، سکنات و عملکرد کلیه افراد موثر در این زمینه، اعم از مسئولین ارشد، صاحب نظران و اندیشمندان و... این خطه ظاهر شود .

این اقدام پسندیده میتواند گام نخستین را در این راستا برداشته و شرایط لازم را در جهت تحقق اصل توسعه در شهرستان دشتی فراهم کند.