|
خداوند نعمت های گوناگونی به انسان داده است که مجموعه ی استعدادهای اوست و کمال و رشد در آن است که هر کدام از آن ها را به تناسب بهره جست. قوه ی شهویه ، قوه ی غضبیه و قوه عاقله که اعتدال آن بر اساس بینش اخلاقی یونانی، عفت، شجاعت، حکمت و در نهایت عدالت و فضیلت خواهد بود.مؤمنان زمانی که انفاق می کنند اسراف... |
پیامبر ما چنین بود و چنین گفت (5): پیامبر(ص) «حر» و آزاده بود
حجت الاسلام والمسلمين محمد فولادی
خداوند نعمت های گوناگونی به انسان داده است که مجموعه ی استعدادهای اوست و کمال و رشد در آن است که هر کدام از آن ها را به تناسب بهره جست. قوه ی شهویه ، قوه ی غضبیه و قوه عاقله که اعتدال آن بر اساس بینش اخلاقی یونانی، عفت، شجاعت، حکمت و در نهایت عدالت و فضیلت خواهد بود.
مؤمنان زمانی که انفاق می کنند اسراف نمی کنند و بخل نمی ورزند.«و کان بین ذلک قواما» بلکه میان این دو میانه رو و معتدل اند. (سوره فرقان/67).
امام علی(ع): «لا تری الجاهل الا مفرطا او مفرطا» اما انسان های جاهل یا راه افراط می روند و یا تفریط و در هر دو صورت پشیمان و ضرر زننده. (نهج البلاغه/ حکمت181/ ص502).
انسانهای افراطی و جاهل در مقابل مخالف «مرگ» شعارشان می باشد و در قدرت و ثروت «تنها من و یا گروه من». اگر کسی را دوست می دارند به «سر سپردگی» می انجامد و اگر کسی را دوست نمی دارند او را «دشمن و کافر» می خوانند. و گرفتار غلو و تملق گویی، فحاشی و کینه توزی می شوند و حق هیچ چیزی را بجای نمی آورند، از عدالت و انصاف خارج می شوند. همینطور عالم و دانشمند فاسد که اگر آگاه هست با تقوا نیست و از داناییش سودی نمی برد لذا پیامبر(ص) فرمود: دو دسته پشت مرا شکستند: عالم لاابالی، و جاهل مقدس مآب که هر دو وجودشان غیر متعادل است.
حضرت رسول خدا(ص) مردم را دعوت به بندگی خدا می کرد و از عبادت غیر خدا-هر که و هر چه- باز می داشت و خود نیز تنها و تنها تسلیم امر خدا بود و به قول اقبال لاهوری:
از پیام مصطفی آگاه شو/ فارغ از ارباب دون الله شو
او به معنای واقعی آزاد از قید و بندها از هر نوعش- مادی و معنوی- بود.
انسان آزاده در همه ی احوال خود آزاده است چه آنجایی که به سودش باشد و چه آنجایی که به ضررش باشد.
علی(ع):«الحر حر و ان مسه الضر» (غررالحکم/ ج1/ ص65.) آزاده، آزاده است هر چند که به او سختی و زیان رسد.
رفتار پیامبر(ص) ناشی از آزادگی و حریت اوست. او خوشرو است و گشاده دست و خوش خلق.
به فرمایش امام علی(ع): «حسن البشر شیمه کل حر» خوشرویی صفت و راه و رسم هر آزاده ای است. (غررالحکم/ ج1/ ص340.)
امام حسین(ع)از امیر المؤمنین(ع)درباره ی سیره ی پیامبر(ص)با همنشینانش نقل می کند که علی(ع) فرمود: «کان رسول الله(ص) دائم البشر، سهل الخلق، لین الجانب، لیس بفظ و لا غلیظ و لا صخاب و لا فحاش و لا عیاب و لا مداح» رسول خدا(ص) پیوسته خوشرو، خوش خوی، خوش برخورد و ملایم بود، خشن، درشتخو، سبکسر، فحاش، عیبجو و مداح نبود. (الشمائل النبویه/ ص171.)
پیامبر(ص)چون آزاده بود از مداحی دیگران درباره ی خود نیز منع می کرد و می فرمود: به چهره ی مداحان خاک بپاشید.
تواضع نشانه ی آزادگی است. خود را مثل دیگران دانستن نشانه ی آزادگی است. و پیامبر بندگی خداوند را از جان و دل پذیرفته بود و حقیقتاً باورش بود که بنده ی خدا است و خود می فرمود: «آکل کما یا کل العبد و اجلس کما یجلس العبد، فانما انا عبد»غذا می خورم آنچنانکه بنده غذا می خورد و می نشینم آنچنانکه بنده می نشیند، چون فقط بنده خدایم» (طبقات الکبری/ ج1/ ص371.)
نشانه ی انسان آزاده احترام به دیگران است و پیامبر اسلام سخن همه را می شنید و با اصحاب خود به مشورت می نشست و نظر و رأی خود را بر دیگران تحمیل نمی کرد، حتی جایگاه نشستن خود در جمع را جدا نکرده و بالا نشینی نمی نمود که اگر غریبه ای و تازه واردی به آن جمع می پیوست در نگاه نخست پیامبر(ص)را نمی شناخت و می پرسید: کدامیک از شما محمد است.
علی(ع):«الحریه منزهه من الغل و المکر» آزادگی از کینه و فریب و تقلب، پاک و منزه است. انسان های پست هستند که اهل فریب و تقلب و دروغ هستند. (غررالحکم/ ج1/ ص73.)
عایشه در توصیف پیامبر(ص): «ما لعن رسول الله(ص) مسلما من لعنه تذکر و ....... .»
رسول خدا(ص)هرگز مسلمانی را لعنت نکرد، و هیچگاه در امور شخصی از کسی انتقام جویی نکرد مگر در آن اموری که حرمت های الهی دریده می شد، و هرگز کسی را نزد، مگر در راه خدا(جهاد) و آنچه از او می خواستند در صورتی که حرام نبود آن را برآورده می کرد ولی در کارهای حرام از همه بیش تر اجتناب می کرد. (الطبقات الکبری/ ج1/ ص367.)
پیامبر(ص)در رابطه با برخوردهایی که مخالفان با شخص ایشان انجام می دادند همه را می بخشید و هیچ کینه ای به دل نمی گرفت. او براستی آزاده و بزرگوار بود.«و اذا مروا باللغو مروا کراما» (سوره فرقان 72.)
او مولا بود و مولا یعنی آزاد کننده انسان ها از قید و بند های طاغوت
کیست مولی آنکه آزادت کند
بند رقیت ز پایت بر کند
چون به آزادی نبوت هادی است
مؤمنان را ز انبیاء آزادی است
ای گروه مؤمنان شادی کنید
همچو سرو و سوسن آزادی کنید
(مثنوی معنوی/ دفتر ششم.)
|
نسخه قابل چاپ
پيامبر ما چنين بود و چنين گفت (31): پیامبر(ص) و دعا- 3
حسن لاوری: گزارش مدیر کل ارشاد استان بوشهر عامل توقیف نصیر بوشهر شد
